شبکه بهداشت و درمان شهریار
نظرسنجی
کیفیت مطالب مندرج در این بخش

عالی
خوب
متوسط
ضعیف

آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 2418
 بازدید امروز : 35
 کل بازدید : 569644
 بازدیدکنندگان آنلاين : 2
 زمان بازدید : 1.2151
شرایط استاندارد دارویی
شرایط استاندارد انبار دارویی:
 
شرايط ساختمان :
انبارها بايد داراي ساختمان مستحكم با وسعت كم بوده و كف انبار بتوني و يا داراي كف‌پوش مقاوم باشد و همه روزه كف انبار به روش خشك ( با جاروي برقي صنعتي ) نظافت شود.
از شستن كف انبارها و مرطوب كردن آنها به علت ايجاد رطوبت و رسيدن صدمه به كارتن‌هاو داروها خودداري گردد. نظافت كليه انبارها بايد هر روز انجام و انبارها سرپرست نظافت داشته باشد.
زير درب و ديوارها و سقف انبارها بايد فاقد روزنه و منفذ بوده و از ورود حشرات و حيوانات موذي و پرندگان به داخل انبارها بايد جلوگيري به عمل آيد.
سقف انبارها بايد عايق بوده و براي خنك كردن در ايام تابستان از هواكش­هاي متعدد، كولرهاي گازي و يا چيلر استفاده شود.
 
حرارت و رطوبت انبار :
  •  كليه انبارهاي دارويي بايد داراي رطوبت‌سنج و ميزان‌الحراره بوده و درجه حرارت و رطوبت همه روزه در وقت معين كنترل و در كارت مخصوص ماهيانه ثبت شود و در محل انبار بايگاني گردد.
  •  در كليه مواقع حتي در ايام تعطيل انبارها بايد داراي شرايط ويژه خود بوده و شرايط نگهداري داروها رعايت شود. براي اين منظور چند انبار به شرح زير مورد نياز مي‌باشند.
 سردخانه براي داروهايي كه زير˚C 8 نگهداري مي‌شوند ( درجه استاندارد 8-2 درجه )
 انبار خنك با درجه حرارت ˚C 15-8 ( Cool place )
 انبار معمولي با درجه حرارت ˚C 30-15
 
قفسه‌بندي :
در كليه انبارهاي دارويي مي‌بايد قفسه‌بندي فلزي نصب و از ظرفيت انبار در چند طبقه با استفاده از بالا بر استفاده شود.
كليه اجناس و داروهاي موجود در انبار دارويي كه شامل: قرص، كپسول، شربت، آمپول، سرم، ضدعفوني كننده‌ها و لوازم پزشكي است باستي به نحو مطلوب طبقه‌بندي شوند و به هر كدام قسمت معيني از فضاي انبار اختصاص داده و بر اساس تاريخ انقضاء در قفسه‌ها جا داده شوند. به طوري كه داروهاي با تاريخ مصرف نزديك در جلو و به همين ترتيب بقيه در پشت آنها چيده شوند تا داروهايي كه تاريخ مصرف كوتاه‌تري دارند، زودتر توزيع شوند. ( FEFO )
 
چيدن :
چيدن بايد به گونه‌اي باشد كه برداشتن آنها آسان بوده و به بقيه ضرر نرساند.
از نكات عمده در چيدن اجناس در قفسه‌ها توجه به وزن و حجم اجناس است به طوري­كه اجناس كم حجم و سبك در طبقه‌هاي فوقاني قرار مي‌گيرند.
چيدن صحيح كالا در انبار در بالا بردن راندمان و ايجاد نظم و كاهش هزينه‌ها و به خصوص وقت، بسيار مؤثر است.
 
مهمترين عوامل در نحوه چيدمان دارو، موارد زير مي‌باشد :
1- ميزان تقاضا :
تقاضاي زياد !حمل و نقل بيشتر ! بايستي در دسترس و نزديك محل كار باشد.
2- وجه تشابه
3- مشخصات كيفي كالا :
اين مورد در مورد مواد و داروهايي كه كنار هم بودن آنها، امكان ضرر و زيان زدن دارد، بسيار حائز اهميت است.
4- اندازه و حجم كالا :
اجناس با حجم زياد بايستي با پالت و در نزديكي محل ورود و خروج اجناس انبار شوند. اجناس كوچك با حجم كم و كوچك بهتر است در نقاط دورتر انبار شوند همينطور بايد در كارتن‌هاي كوچك يا ظروف پلاستيكي گذاشته شوند.
اجناس سنگين و يا ظروف حاوي موادي كه امكان ليك كردن ( نشتي دادن ) دارند در قسمت‌هاي پايين چيده شوند.
 
نكات مورد توجه :
1- استفاده از حداكثر فضاي بالاي سر :
حتي‌الامكان اجناس را نبايد پخش چيد بلكه بوسيله قفسه‌بندي و يا استفاده از پالت بر روي هم قرار داد، تا در مواقع خاص چون حريق يا تعميرات لوله و سيم‌كشي و تعمير سقف، بتوان فضاي كافي در اختيار داشت.
2- رعايت اندازه اجناس :
قفسه‌ها بايستي طوري نصب شوند كه اندازه ابعاد آن ضريبي از اندازه كالا باشد تا بتوان حداكثر بهره را از فضاي داخل قفسه‌ها برد.
3- فواصل قفسه‌ها :
فاصله بايد به گونه‌اي باشد كه دو نفر به راحتي از آن عبور نمايند و در صورت استفاده از ميزهاي چرخدار و يا وسايل ديگر به اندازه كافي فضا بايد وجود داشته باشد.
 
اصول ايمني انبارهاي دارويي :
v از قرار دادن اجناس آتش‌زا و چيزهايي كه ممكن است با يك جرقه باعث آتش‌سوزي شود در انبار بايستي جلوگيري شود.
v از قرار دادن اجناسي كه در مواقع اضطراري باعث مسدود شدن درب‌هاي انبار مي‌شود در نزديكي درها، جلوگيري شود.
v سيم‌كشي انبار بايستي در نهايت دقت توسط متخصصين انجام شود. مي‌بايد از كابل و كانال و مهتابي‌هاي كه روكش داشته‌باشند استفاده گردد و كليه كليد پريزها در كنار درب ورودي در جعبه‌‌ها جا داده شوند و براي هر قسمت فيوز جداگانه نصب شود. و كل سيستم برق انبار به يك كليد اصلي مجهز باشد كه در موقع خروج خاموش شود.
v انباردارها بايستي موقع خروج از خاموش بودن كليه لوازم برقي مطمئن شوند.
v پشت پنجره و درب انبارها مي‌بايست حفاظ و دزدگير نصب شود و از قفل‌هاي قابل اطمينان استفاده شود.
v از لوله‌كشي آب ، گاز فاضلاب ، در داخل انبار و سقف‌هاي آن جلوگيري شود.
v كف انبارها بايد به گونه‌اي باشد كه مقداري از سطح فضاي بيرون بالاتر باشد تا در موقع بارندگي شديد از ورود آب به داخل انبار جلوگيري شود.
v تا آنجا كه ممكن است از پالت‌هاي فلزي و چوبي براي كف انبارها استفاده شود.
 
v در كليه انبارها بايد كپسول آتش‌نشاني ( پودر يا گاز ) در كنار درب ورودي انبار، شيلنگ آب و      دستگاه­هاي خبر دهنده و تابلوي راهنماي اطفاي حريق نصب و به موقع سرويس شود و افراد آموزش ديده در تمام شيفت‌هاي كاري حضور داشته باشند و تابلوي عدم مصرف دخانيات يا سيگار در كليه قسمت‌ها نصب شود.
 
دفتر انبار :
دفتر انبار بايد جداگانه بوده و يا بوسيله ديوار و سقف شيشه‌اي از محوطه انبار جدا شود. براي هر دارو بايد كارت موجودي داشته و موجودي روز با كارت تطبيق شده و چنانچه بتوانند در هر فاكتور فروش شماره سري ساخت دارو را نيز ثبت بنمايند ارجحيت دارد.
 
انبار مرجوعي‌ها و ضايعات :
انبار جداگانه‌اي بايد تدارك ديده شود و ليست ضايعات را تهيه کرد و در برنامه معدومي ساليانه قرار داد.
انبار مواد آتش‌زا و حلال­هاي آلي بايد خارج از ساختمان انبار بوده و با كليه ساختمان‌ها فاصله داشته باشد و صرفاً جهت نگهداري مواد آتش‌گير و مواد بخار بكار رود. اين انبار بايد داراي ديوارهاي بتوني، آجري و سقف عايق باشد پنجره‌ها بايد در ارتفاع بسيار بالا بوده و ديوارها و زير درب فاقد درز و روزنه باشد. كليد برق بايد ضدجرقه بوده و بيرون درب انبار قرار گيرد. داخل انبار داراي خبر دهنده ( اعلان ) حريق و سيستم اطفاي حريق و تابلوي راهنماي آتش‌نشاني باشد. انبار بايد مجهز به سيستم خنك كننده و يا هواكش‌هاي دائمي باشد كه بادي بوده و كليد برق آنها در بيرون درب انبار و ضد جرقه باشد.
 
نگهداري داروها در شرايط مناسب و استاندارد :
در صورت رعايت استانداردهاي نگهداري دارو مي‌توان مطمئن بود كه شرايط نگهداري آنها مناسب بوده و داروها از كيفيت مطلوب برخوردار هستند.
 
نظافت و نگهداري :
حشرات و جوندگان :
حشرات و جوندگان داروها و بسته‌بندي آنها را مي‌خورند و آسيب مي‌رسانند تميز كردن محل نگهداري داروها و نيز قرار ندادن غذا و نوشيدني در اين محل‌ها، باعث كاهش تمايل حشرات و جوندگان براي ورود به محل­هاي نگهداري داروها مي‌شود. اگر جانوراني مانند موش مشكل اساسي براي انبارها بوجود آورند بايد تمهيداتي صورت گيرد.


گرماي شديد و نور
:
قرار گرفتن در معرض نور مستقيم، تغيير ماهيت ( فيزيكي و شيميايي ) داروها را در پي دارد و سبب كاهش عمر مفيد آنها مي‌شود.
تهويه مطبوع يكي از روش‌هاي بسيار مناسب براي متعادل نگهداشتن دماي محل نگهداري داروها است كه با توجه به گراني در همه جا قادر به بكارگيري از آن نيستيم.
ابزاري مانند پنكه هاي سقفي و دستگاه­هاي تهويه با فشار با توجه به ارزان بودن و نظر به اينكه گردش هواي مناسبي را در محل‌هاي نگهداري ايجاد مي‌كنند و از اين طريق دماي محيط را كاهش مي‌دهند، مي‌توانند جايگزين مناسبي براي سيستم‌هاي تهويه مطبوع به شمار آيند.
نور مستقيم آفتاب نيز از عواملي است كه از طريق افزايش دما، كيفيت داروها را در معرض تهديد قرار مي‌دهد. بدين منظور بايستي داروها در جعبه‌هايي كه با آنها حمل مي‌شوند نگهداري شود و نيز از تابش مستقيم نور آفتاب به درون محوطه محل‌هاي نگهداري داروها جلوگيري به عمل آيد.

 
حذف خطر نفوذ آب به انبارها :

نفوذ آب
، داروها و بسته‌بندي آنها را خراب مي‌كند. حتي اگر خود داروها با نفوذ آب تخريب نشوند، تخريب بسته‌بندي توسط آب و نامطلوب شدن شكل ظاهري آنها، عدم پذيرش گيرنده خدمت ( بيمار ) را در پي دارد.
ترميم سقف‌ها و ديوارهايي كه آب از آنها نشت مي‌كند و نيز جلوگيري از نشت آب از پنجره‌ها اين مشكل را تا حد قابل توجهي حل خواهد كرد.
قرار دادن داروها روي پالت‌هايي با ارتفاع cm 10 از سطح زمين و فاصله cm 30 از ديوارها مانع تخريب آنها توسط آب خواهد شد.

 
ابزار آتش‌نشاني :
آب وسيله مناسبي براي خاموش كردن آتش‌هاي چوب و كاغذ است ولي در آتش‌سوزي‌هایي با منشأ جريان الكتريسيته كمك كننده نيست. وجود كپسول‌هاي آتش‌نشاني ( كه در دوره‌هاي مناسب شارژشده است ) در محل­هاي مناسب ( نزديك درهاي ورود و خروج ) از اهميت خاصي برخوردار است. در صورت عدم دسترسي به كپسول‌هاي آتش‌نشاني، سطل­هاي آماده شن جايگزين مناسبي براي آنهاست.
مهمترين مسئله وجود پرسنل آموزش ديده است.
 
 
نگهداري داروها جدا از مواد قابل اشتغال و رعايت نكات ايمني :
بعضي از موادي كه قابليت اشتعال بالايي دارند ( مانند الكل ) و ممكن است كه در محل نگهداري داروها نگهداري شوند، بايد جدا از داروها و نزديك به ابزار اطفاي حريق نگهداري شوند.
داروها بايستي cm 10 بالاتر از سطح زمين و به فاصله cm 30 از ديوارها و كارتن‌هاي ديگر و رعايت حداكثر ارتفاع cm 250 نگهداري شوند.
با اين كار از آسيب احتمالي ناشي از ورود آب، حيوانات جونده و خاك و گرد و غبار مي‌توان پيشگيري نمود.
 با حفظ فاصله cm 30 از وسيله‌ها و ساير كارتن‌هاي دارويي، بازديد از كارتن‌ها، تميز كردن فاصله بين آنها و جريان يافتن هوا بين محموله‌ها امكان­پذير مي‌شود و امكان رفت و آمد در بين كارتن‌ها سبب مي‌شود كه نظافت محموله‌ها، خواندن برچسب‌ها و مشخص كردن محموله‌هايي كه بر اساس تاريخ انقضاي مصرف بايد سريعتر توزيع شوند عملي‌تر شود.
بديهي است كه در انبارهاي بزرگ پالت‌ها در مقايسه با قفسه‌ها بيشتر قابل استفاده هستند پالت ارزان قيمت است و با استفاده از آن حمل و نقل محموله‌هاي بزرگ به راحتي انجام مي‌شود. پالت‌ها همينطور بيشترين فضاي استاندارد را در مقايسه، با فضايي كه اشغال مي‌كنند، براي نگهداري محوله‌ها ايجاد مي‌كنند. ارتفاع نگهداري محموله‌ها، چه با استفاده از پالت و چه بدون آن، نبايد بيش از cm 250 شود. نگهداري محموله‌هايي با ارتفاع بيشتر از اين سبب آسيب به كارتن‌هاي رديف‌هاي پايين‌تر مي‌شود. همچنين نگهداري محموله‌ها با اين مقدار ارتفاع يا كمتر از اين سبب آسيب كمتر به پرسنل محل نگهداري داروها در صورت سقوط كارتن‌ها خواهد شد.
 
نگهداري داروها دور از سموم، مواد شيميايي، فايل­هاي كهنه، لوازم اداري و ساير داروهاي نامربوط :
نزديكي داروها به سموم و مواد شيميايي منجر به زودرس شدن تاريخ انقضاي داروها مي‌شود و بايستي به اين نكته توجه شود.